[dissa-ez]

Çatı Partisi'ne doğru















Eşbaşkanımız [Üye Özel | Für Mitglieder | For Members]: Demokrasi ortak payda olacak. [Üye Özel | Für Mitglieder | For Members]in 'güveniyorum', Kürtlerin 'evet bunlar demokrasiye inanan insanlar', emekçilerin 'bu bana güven veriyor' diyebileceği bir programa sahip çatıya ihtiyaç var. Burada siyasi yapılar ortadan kalkmıyor, farklılıklarını koruyor. Ortak aklı oluşturacak bir çatıya gerçekten ihtiyaç var.

Prof. Dr. Cengiz Güleç: Çatı Partisi oluşumu tarihi bir görev ve sorumluluk olarak önümüzde durmaktadır. Ancak tohum ne ise ağaç odur. Demokratik-özgürlükçü yeni bir toplumsal muhalefetin tohumu atılırken, eski hastalıklı unsurlardan arındırılmış olması önem taşır. Ülkemizin temel sorunlarını doğru gören bir siyasi örgüte ihtiyaç var.

[Üye Özel | Für Mitglieder | For Members]: Çatı Partisi değişimin önünü açacak

Çatı Partisi'nin en önemli bileşenlerden biri olan Partimizin yeni seçilen Eşbaşkanı [Üye Özel | Für Mitglieder | For Members], Çatı Partisi kuruluş çalışmalarına nasıl yaklaştığını Alternatif gazetesiyle paylaştı. [Üye Özel | Für Mitglieder | For Members]'ün Alternatif Gazetesinin sorularına verdiği yanıtları, kuruluş çalışmalarına [Üye Özel | Für Mitglieder | For Members] kongresinin ardından hız verileceği söylenen Çatı Partisi'nden, [Üye Özel | Für Mitglieder | For Members]'nin beklentilerini de ortaya koyuyor.

Çatı Partisi tartışmaları ve çalışmaları belirli bir aşamaya geldi. Size göre Çatı Partisi nasıl bir oluşumdur?

Biz Çatı Partisi'ni etnisiteye dayalı değil, toplumu kucaklayacak, bütün aidiyetleri de görerek, kabullenerek, demokratik, kültürel, kimliksel haklarını inkar etmeden, bunları güvence altına alacak, bir kucaklaşmayı esas alan demokratik siyasi bir çıkış olarak değerlendiriyoruz. Türkiye'nin böyle bir harekete ihtiyacı var. [Üye Özel | Für Mitglieder | For Members] olarak biz bu çatı hareketini partimizin kapatılmasıyla bağlantılı olarak gündeme getirmiyoruz. Türkiye'nin bir ihtiyacı olarak görüyoruz. Halkın vicdanı olacak, Kürdün, Alevinin, emekçinin vicdanı olacak, bu ülkeyi normalleştirecek, demokratik bir gelecek hazırlayacak, güven duyacak bir oluşuma Türkiye'nin ihtiyacı var. Biz de bu hassasiyetle yaklaşıyoruz ve projeyi önemsiyoruz. Bu projenin başarıya ulaşması için her türlü çabayı gösteriyoruz. Bir demokratik ortaklaşmayı bu ülkede sağlayamazsak sorunların çözümüne katkı sunamayız. Herkes tek başına kendi zemini üzerinde rol oynamaya kalkarsa ortak demokratik geleceği sağlayamayız. Onun için demokrasiye inananların, sivil demokratik bir ortamın oluşmasını isteyenlerin bir güçbirliği yapması gerekiyor. Türkiye'nin normalleştirilmeye ihtiyacı var. Böyle bir süreci yaşıyoruz. Tabii ki öncelikli olarak sorunları kendi içinde çözme kabiliyetini gösteren bir iradenin oluşması gerekiyor. Bugün siyasi partilere rağmen, hükümetlere rağmen, demokratik kültürü kazanmış, o iradeyi gösteren bir siyaset çatısı oluşmadı. Bu en büyük eksikliktir. Bu oluşmadığı için sorunlara çözüm kabiliyeti de gösterilemedi. Ben şunu yaparsam birileri ne der gibi hep bir kaygı var. Oysa bu kaygısı olmayan, 'ben buna inanıyorum, böyle olması gerekir, Bu Türkiye'nin, halkların yararınadır' diyecek ve onun kararını verecek bir siyasi iradenin olması gerekir.

Çatı Partisi, Türkiye'de iktidar ve muhalefet arasına sıkışan, oradan da toplumu kamplaşmaya doğru götüren siyaseti iki kutuplu olmaktan çıkartacak ve kutuplaşmaya son verecek bir hamleye dönüşebilir. Bu açıdan siyaseti halklaştıracak bir proje olarak da görüyoruz. Bugün AKP örneğinde görüldüğü üzere yüzde 47 oy da alsanız bir kutbu temsil ediyorsunuz. Yüzde 14-15'ler alan bir muhalefet olduğunuzda da statükonun sözcülüğünü yapıyorsunuz. Bu neden kaynaklanıyor? Siyaset halkın ve toplumun sorunlarına, ihtiyaçlarına göre değil de devletin ve sistemin ihtiyaçlarına göre yapıldığı için. İktidar da muhalefet de aslında dün olduğu gibi bugün de devlet siyaseti yürütüyor. Biri devleti, iktidarı ele geçirmeye, diğeri de o devleti koruma ve kollamaya çalışıyor. Böyle olunca da halkın temel sorunlarına çözüm üretecek bir siyaset ortaya çıkmıyor. Devleti elinde bulunduran statükocu elit kesimler, partileri halkın partileri olmaktan çıkartıp, devlet partilerine dönüştürdü. Siyaseti de devletin ali çıkarlarına göre dizayn ettiler. İşte bütün bu sorunlar aşılmadığı için de bir güven bunalımı doğuyor ve gerginlik ortamı oluşuyor. Çatı Partisi bu nedenle alternatif demokratik siyaset işlevi görecektir. Sistemin yaratmaya çalıştığı kalıpları kıran, kendini halka göre konumlandıran bir siyaseti ancak Çatı Partisi örgütleyebilir. Çatı Partisi gerçekten demokrasi için güven verecek bir resim oluşturabilir. Bu Türkiye'nin geleceği için önemlidir. Gerçekten değişim ve dönüşümün kanallarını açacak ve halka 'evet bugüne kadar herkesi kucaklayacak bir anlayışı bekliyorduk' umudu ve heyecanını verecek bir çatıya dönüşmesi gerekiyor.

Partinizin programatik amaçlarıyla, Çatı Partisi bileşenlerinin ortak programatik amaçları arasında nasıl bir ilişki kuracaksınız? Farklı programlara sahip muhtemel bileşenlerin arasındaki farklara rağmen ortak bir programda birleşmeyi nasıl sağlayacaksınız?

Bizim söylediğimiz çok farklı kesimlerin olmasıdır. Sosyalistlerden liberallere kadar demokrasiyi önemseyen kesimler. Ama bir manifestoyla ortaya çıkmak lazım. Türkiye'de bugün ihtiyaç nedir? Sorunların çözümünü nasıl sağlarız? Sorunların çözümü için nasıl bir programla ortaya çıkmamız gerektiği konusunda netleşmemiz gerekiyor. Bu programın, eğer gerçekten virgüllerine, noktalarına takılırsak olmaz. Genel talebi karşılayacak ve genel demokratikleşmeyi esas alacak bir programla ortaya çıkmamız lazım. Bunlar nedir? Önce toplumda kucaklaşmayı sağlayacak bir siyaset mantığını oturtmamız gerekir. İkincisi, demokrasiyi, sivil çözümleri esas alan, demokratik kültürü esas alan bir yapının oturtulması gerekiyor. Tabii ki ülkemizin içinde bulunduğu durum ve çözüm bekleyen sorunlar ortada. Bu sorunların çözümünü sağlamaya yönelik cesareti, olgunluğu gösterecek, o hassasiyetleri göz önünde tutup bu doğrultuda formül üretecek ve Türkiye'yi normalleştirecek bir siyasi çatı olarak bakmamız lazım. Demokrasi ortak payda olacak. [Üye Özel | Für Mitglieder | For Members]in 'güveniyorum', Kürtlerin 'evet bunlar demokrasiye inanan insanlar', emekçilerin 'bu bana güven veriyor' diyebileceği bir programa sahip çatıya ihtiyaç var. Burada siyasi yapılar ortadan kalkmıyor, farklılıklarını koruyor. Ama gerçekten, ortak aklı oluşturacak bir çatıya ihtiyaç var. Bunun halkların kardeşliğine katkı sunacağına inanıyoruz. Sorunları daha açık bir şekilde tartışma zemini yaratacak ve çözümü gerçekleştirecek bir çatı olacağına inanıyoruz. Çatı Partisi tüm aidiyetleri içinde barındıran, bu aidiyetlerin farklılıkları için mücadele edecek onların taleplerini yerine getirebilecek bir programa sahip olmalıdır. Bu parti Türkiye'nin sorunlarını cesurca tartışabilecek bir partidir. Kürt sorununu, azınlıklar, demokrasi sorununu tartışabilecek, hem farklılıkları içinde barındıracak, ama tek kimlik üzerine ve aidiyetler üzerine siyaset yapmayacak.

Siyasetteki boşluğu Çatı Partisi doldurabilir

Bundan önceki işbirliğini, seçim ittifakları deneyimini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bu bir seçim ittifakı, işbirliği değil. Her parti özgünlüğünü koruyacak. Bu Türkiye'yi değişim dönüşüme götürecek, bugüne kadar kimsenin cesaret edemediği, el atamadığı ama günümüzde acil olan ve bekleyen sorunlara çözüm getirecek bir mantıktır. Bu bir parlamentoya gitmenin hesabı değildir. Demokratikleşmeye hizmet edecek bir ortaklaşmanın adıdır. Sonuç olarak içinde bulunduğumuz siyasi kriz de açık bir biçimde gösteriyor ki; Türkiye'nin yeni bir ruh ve yeni bir siyasal anlayışa ihtiyacı var. Bu tamamen demokrasiyle yoğrulmuş çoğulcu, halkçı, adalet ve kardeşliğe inanan bir sol anlayıştır. Demokrasiye, sosyal adalete, emeğe değer veren bütün kesimlerin bir şemsiye altında buluşacağı demokratik bir birlik ihtiyacı vardır. Siyaset alanındaki bu boşluğu, Türkiye'nin ezilenleri, emekçileri, farklı kültürlerine bir arada özgürlük talep edenleri buluşturacak bir Çatı Partisi doldurabilir. Demokratik Toplum Partisi'nin de bir bileşeni olduğu ve her bileşenin kendi özgünlüklerini koruyarak barış, demokrasi ve sosyal adalet ilkeleri etrafında buluştuğu bir çalışmanın içerisindeyiz. Demokratik bir cumhuriyet için; ötekileştirilenler, ink�r edilenler, dışlananlar, emeği sömürülenler olarak büyük bir siyasal güce kavuşmalıyız. Bunun yolları ve demokratik kanallarını oluşturmamız tarihi bir önem taşımaktadır.

Çatı Partisi: Demokratik-özgürlükçü yeni bir toplumsal muhalefet hareketi

Eski milletvekili ve Türkiye Barış Meclisi sözcülerinden Prof. Dr. Cengiz Güleç'in Çatı Partisi ile ilgili sorularımıza verdiği yanıtlar, Çatı Partisi tartışmasına önemli açılımlar getiriyor. Güleç'in yanıtları aydınların bu girişimden ne beklediklerine ışık tutuyor.

Çatı Partisi oluşumu hakkında ne düşünüyorsunuz?

Türkiye'de siyasetle ilgilenen çevreler 1980'lerden sonra daha da artan bir siyasi parçalanma ve dağınıklıktan yakınmaktadırlar. Siyasetin meşru ve demokratik kanallarının gitgide daha da tıkanması sağ siyasetler kadar sol siyasetlerin de gelişimini ve olgunlaşmasını engellemiştir.

Siyasetteki kirlenmelerin, yolsuzlukların ve rant elde etme ve dağıtmadaki adaletsizliklerin ayyuka çıktığı son 30 yılda toplumun siyaset kurumuna olan ilgisi ve güveni önemli ölçüde azalmıştır. Bilindiği gibi ekonomi 'değer' üretir, siyaset ise bu değerin dağıtımını ve bölüşümünü yönlendirir.

Bu genel olgunun iki istisnası vardır. Birincisi yükselen Kürt Özgürlük Hareketi, ikincisi de liberal siyasal İslam hareketi. Bu iki siyasi hareket geniş halk kesimleri tarafından artan ilgiyle izlenmekte ve kitlelerin siyasallaşması da o ölçüde artmaktadır. Merkez sağ ve merkez sol neredeyse soluğu tükenmiş, topluma yeni açılımlar ve vizyonlar veremeyen köhne ama geleneksel taraftarlarının gönülsüz desteği ile kısmen siyaset sahnesinde cılız varlıklarını sürdürmektedirler.

Türkiye sosyalist hareketi ise dar grupçuklar halinde neredeyse küçük cemaatler halinde varoluş mücadelesi vermektedir. İdeolojik söylemlerinin enternasyonel nitelikli olması, toplumu dönüştürme ve özgürleştirme ülkülerinin derin bir insanlık birikimine yaslanması anlamlı ve değerli olmakla birlikte varlığı ancak kendi küçük cemaatleri içinde belli bir coşku yaratabilmiştir. Ancak geniş bir toplumsal muhalefetin temsilcisi olmayı başaramamıştır.

Türkiye'de demokratik toplumsal muhalefetin iki canlı kanalı birlikte ortak bir amaç ve hedef için inandırıcı-içtenlikli birleşmeyi sağlayamamıştır. Kürt siyasi hareketi bir yandan sol değerleri giderek daha çok içselleştirirken, Türkiye sosyalist hareketi de 'Kürt Sorunu'na daha duyarlı hale gelmiştir. Ama bu iki hareketin de birbirlerine olan karşılıklı derinde yatan güvensizliklerinden arınmış olduklarını söylemek çok zordur. Seçim dönemlerinde geçici konjoktürel ittifaklar yapılmış ama ciddi bir siyasi başarı elde edilememiştir. Ancak bu deneyimlerin iki hareketin de daha gerçekçi bir biçimde birbirlerini tanımalarına katkısı olmuştur.

Bu açıdan bakıldığında Çatı Partisi oluşumu tarihi bir görev ve sorumluluk olarak önümüzde durmaktadır. Ancak tohum ne ise ağaç odur. Tohumun oluşturulması ve yaratılması bu açıdan özenle ve ciddiyetle yürütülmelidir. Kavak tohumundan asla kaysı ağacı üretemeyiz. Demokratik-özgürlükçü yeni bir toplumsal muhalefet hareketinin (siz buna Çatı Partisi diyebilirsiniz) tohumu atılırken eski hastalıklı unsurlardan arındırılmış olması hayati önem taşır.

Çatı Partisi'nin katılımcı bileşimi nasıl olmalı, bu konuda sınırlarınız var mı?

Çatı terimi yerine çadır benzetmesi bana daha doğru gibi geliyor. Çatı sınırları belirli olmayan bir kuşatma çağrıştırırken yani üstünü örtmek istediği mekanın içeriğini belirsiz bırakırken, çadır bileşenleri belirli ve kapsayıcı organik bir bütünlük tarif eder. Üstelik çadırın içindekileri birarada tutan bir temel direği vardır. Bu metafordan hareketle direği çağdaş demokratik sol ideoloji olarak tanımlamak, çadır içinde gönüllü birlikteliğe katılan grup ve çevreleri de, liberaller, sosyalist çevreler, azınlıklar, çevreciler, demokrat Kürt siyasi hareketi temsilcileri ve barış-özgürlük yanlısı İslami kesim sözcüleri vb. unsurlar olarak tanımlamak mümkündür. Çadır içinde gerçek bir dayanışma ve eylemlilik saygın bir demokrat ahlak gerektirir. Grup kimliklerini yitirme korkusu olmadan özgürce tartışabilen ama empati ve uzlaşma kültürünü de ihmal etmeyen bir oluşum yeni bir siyaset dili ve kültürü de geliştirebilir. Tohumun serpilmesini sağlayan sağlıklı bir toprak işte bu çadırın zemininde serili olan çok renkli, çok desenli kök boya otantik bir siyaset kilimi olabilir.

Çatı Partisi oluşumunda aydınlara büyük bir rol düştüğü belirtiliyor. Sizce böyle bir Çatı Partisi saflarında bağımsız aydınların kendi rollerini oynayabilmelerinin ön koşulları nelerdir?

Bu oluşumda bağımsız aydınların rolü elbette çok önemlidir. Belirli siyasetlere angaje olmuş aktörlerin varlığı siyasi dinamizm için zorunludur ama gerçekçi ve başarılı bir siyaset için yeterli değildir. Çadırın içindeki gruplar arası anlaşmazlıkların çözümünde hakem rolü oynayabilecek gerçekten akil-bağımsız aydınlar işte bu bütünselliğin sağlanmasında gerekli unsurlardır.

Bundan önceki işbirliği, seçim ittifakları deneyimini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Geçmişte yaşanan seçim ittifakları çok tartışılmış ve kimi zaman karşılıklı güven ve saygının aşınmasında olumsuz etkileri de olmuştur. Siyasi başarısızlığın sorumluluğunu hakkaniyet içinde olgunca değerlendirmek yerine kimi zaman abartılı karşılıklı suçlamalarla kırgınlıklar yaratılmıştır. Bu olumsuzluklara rağmen ittifaka katılan tarafların karşılıklı hassasiyetlerinin tanınmasına ve aslında ortak bir ülkü ve dil yaratmanın pekala mümkün olabileceğine ilişkin umudun yeşermesine de katkıda bulunmuştur.

Çatı Partisi bu deneyim açısından sizce nasıl ele alınmalı? Salt seçim işbirliğinin geçici örgütü olarak mı, yoksa uzun erimli bir yanyana geliş ve birlikte yürüyüşün örgütü olarak mı?

Türkiye'de aklı başında tüm demokratlar, solcular ve liberaller artık geçici ve parlamentoda temsili hedef alan ittifakların kalıcı bir siyasi hareket olamayacağını bilmektedirler. Ülkemizin temel sorunlarını doğru gören ve buna uygun gerçekçi çözümler ürütebilen ve bu söylemleri toplumun gözü önünde tutarlı bir biçimde savunabilen gerçekten kirlenmemiş, aşınmamış yürekli siyasetçi, sendikacı, sivil inisiyatifçi, entelektüel ve sanatçılardan oluşan bir siyasi örgüte ihtiyaç olduğu fikrinde birleşilmektedir. Asıl mesele bu tohumu kimler ve hangi çevreler yetiştirecektir. Gözler bu oluşumun öncü kadrolarının kişisel geçmişlerine takılıdır. Bu nedenle bu narin tohumu hangi bahçevan hangi toprağa ekecek bunu göreceğiz birlikte.

Çatı Partisi'nde yeni bir birliktelik kültürünün olmazsa olmazları hakkında görüşlerinizi açıklar mısınız?

Bu yeni 'siyasi çadır' projesinin olmazsa olmazı gerçek demokratlık olmalıdır. Demokratlığı siyasi bir terim olmaktan çok ahlaki ve karakterolojik bir kavram olarak kullandığımı belirterek bitirmek istiyorum. Bu önemli tartışmanın yürütülmesine yaptığınız bu olumlu tarihi katkı için de sizleri kutluyorum. Sevgilerimle...

6 Ağustos 2008
[Üye Özel | Für Mitglieder | For Members]