 Deprem anında yapılması gerekenler
Depremde!
Adım Doug Copp. Dünyanın en tecrübeli kurtarma birimi Amerikan Uluslararası
Kurtarma Ekibinin Kurtarma şefi ve afet olayları müdürüyüm. Bu makaledeki
bilgiler bir deprem anında hayat
kurtaracaktır :
875 yıkılmış binaya sürünerek girdim, 60 ülkeden kurtarma ekipleriyle
çalıştım, birçok ülkede kurtarma ekipleri oluşturdum ve çok sayıda ülkede
birçok kurtarma ekibinin üyesiyim. 2 Yıl boyunca
Birleşmiş Milletler felaket "azaltma" uzmanıydım. 1985'ten beri aynı anda
gerçekleşenler hariç dünyadaki bütün büyük felaketlerde çalıştım.
1996'da benim hayatta kalma metodumun geçerliliğini ortaya koyan bir film
yaptık. Türk hükümeti, İstanbul belediyesi, İstanbul üniversitesi, Case
yapımcılık ve ARTI bu pratik ve bilimsel testin
filme alınmasında işbirliği yaptılar.
İçinde 20 maket (mannequis) olan bir okulu ve evi yıktık. On maket
"çömel ve korun" metodunu uygularken, 10 maket "hayat üçgeni" metodumu
uyguladı. Tasarlanmış yıkımdan sonra görüntüleri filme almak ve sonuçları
belgelemek için enkazı geçip binaya girdik. Bina yıkımlarında oluşabilecek
şartlar dâhilinde direk olarak gözlemlenebilen ve bilimsel şartlar altında
hayatta kalma tekniklerimi uyguladığım film ; "çömelip korunan/saklanan"
kişiler için hayatta kalma şansının sıfır olduğunu ortaya koydu.
"Hayat üçgeni metodumu " kullananlar için hayatta kalabilme şansı yaklaşık
olarak % 100 oldu.
Bu film Türkiye'de ve Avrupa'nın geri kalan kısmında milyonlarca
izleyici tarafından izlendi. Bu film ABD, Kanada ve Güney Amerika'da RealTV
programında izlendi. Enkazına girdiğim ilk bina 1985 Mexico City depreminde
bir okuldu. Bütün çocuklar sıralarının altındaydı. Her bir çocuk
kemiklerinin
kalınlığına kadar ezilmişlerdi. Sıralarının yanındaki koridorlara uzanmış
olsalardı hayatta kalmış olabilirlerdi. Bu "ayıptı, gereksizdi" ve
çocukların neden koridorlarda (sıraların arasında) olmadığını merak ettim. O
an, çocuklara bir şeyin/eşyanın altına saklanmalarının söylendiğini
bilmiyordum!
* Basitçe ifade edilirse, binalar yıkılırken, objelerin üzerine düşen tavan
ağırlığı veya içerideki mobilyalar bu nesnelere çarparken yanlarında bir
yer, boşluk bırakırlar. Bu boşluk benim "hayat üçgeni" dediğim alandır.
Nesne ne kadar büyük ve ne kadar dayanıklı olursa daha az ezilecektir.
Nesneler ne kadar az ezilirse boşluk ve bu boşluğu kullanan kişinin
yaralanmama olasılığı o kadar artar. Bir dahaki sefere televizyonda yıkılan
bina izlerken gördüğün üçgenleri say. Her yerdeler. Yıkılan bir binada
göreceğiniz en yaygın biçimdir.
** Deprem anında hayatta kalma, ailelerine bakma ve başkalarını kurtarma
hakkında 750 bin nüfuslu Trujillo kentinin İtfaiye bölümünü eğittim.
Trujillo İtfaiye Departmanının kurtarma şefi Üniversitede
profesördür. Bana her yerde eşlik etti. Kişisel ifadeleridir: "Adım Roberto
Rosales. Trujillo kurtarma ekibi şefiyim. 11 yaşındayken çöken bir binada
mahsur kaldım. Mahsur kalışım 1972 yılında 70.000 kişini öldüğü depremde
oldu. Erkek Kardeşimin motosikletinin yanında oluşan "hayat üçgeni" içinde
hayatta kaldım. Yataklarının veya sıraların, masaların altına giren
arkadaşlarım ezilerek öldüler (isim, adres vb detayları anlatıyor). Ben
hayat üçgeninin yaşayan örneğiyim. Ölen arkadaşlarım "çömel ve korun"
örnekleridir.
DOUG COPP'UN ÖNERİLERİ :
1 ."Binalar çökerken basitçe "çömelen ve korunan" kişiler istisnasız her
defasında ezilerek ölüyorlar. Masa, araba gibi nesnelerin altına giren
kişiler her zaman ezilirler.
2.Kediler, köpekler ve bebeklerin hepsi doğal bir şekilde dizlerini ana
rahmindeki gibi karınlarına doğru çekerek kıvrılırlar. Deprem anında sizde
bu şekilde kıvrılmalısınız. Bu doğal bir güvenlik ve hayatta kalma
içgüdüsüdür. Daha küçük bir boşlukta hayatta kalabilirsiniz. Hafifçe
ezilecek ama yanında boşluk
yaratacak bir kanepe, geniş büyük bir eşyanın yanında durun.
3.Ahşap evler deprem anındaki en güvenli yapılardır. Sebebi basittir; ahşap
esnektir ve depremin zorlamasıyla hareket eder. Eğer ahşap bina çökerse
geniş yaşam boşlukları oluşur. Ayrıca, ahşap
binalar daha az yoğunlukta yıkılış ağırlığına sahiptir. Tuğla binalar ayrı
tuğla parçalarına ayrılacaklardır. Tuğlalar birçok yaralanmalara sebep
olacaktır, ama (beton) bloklardan daha az ezilmiş vücutlar yaratırlar.
4.Eğer gece yataktayken deprem olursa! Basitçe yuvarlanarak yataktan
düşün. Yatağın çevresinde güvenli bir boşluk oluşacaktır. Oteller
müşterilerine deprem anında yatakların yanında yere uzanmalarını salık veren
bir uyarı notunu odalarda her kapının arkasına asarlarsa depremlerde çok
büyük hayatta kalma oranlarını sağlayabilirler.
5. Televizyon izlerken deprem olursa! Ve kolayca kapıdan veya pencereden
dışarı kaçmak mümkün değilse, kanepe veya büyük bir koltuğun/sandalyenin
yanında cenin pozisyonunda kıvrılarak yere
uzanın.
6. Bina çökerken Kapı kirişlerinin altına geçen herkes ölür... Nasıl mı? Eğer
kapı kirişlerinin altına geçerseniz ve kapı kirişi öne veya arkaya doğru
düşürse inen tavanın altında ezilirsiniz. Eğer kapı
kirişi yana doğru yıkılırsa ikiye bölünürsünüz. Her iki durumda da
ölürsünüz!
7. Hiçbir zaman merdivenlere gitmeyin/yönelmeyin. Merdivenler (ana binadan)
farklı bir "frekans aralığına" sahiptir; ana binadan bağımsız/ayrı olarak
sarsılırlar. Merdivenler ve binanın geri kalanı
devamlı olarak birbirlerine çarparlar, ta ki merdivenlerin yıkılışı
gerçekleşene kadar. Merdivenlere ulaşan insanlar basamaklar yüzünden
yaralanırlar. Korkunç şekilde sakatlanırlar. Bina yıkılmasa dahi,
merdivenlerden uzak durun. Merdivenler binanın hasar görmesi en muhtemel
kısmıdır. Depremde yıkılmamış olsa dahi, merdivenler bağırarak kaçmaya
çalışan insanların aşırı yüklenmesi ile çökebilir.
Merdivenler binanın geri kalan kısmı zarar görmemiş olsa dahi her zaman
güvenlik açısından kontrolden geçirilmelidir.
8. Binanın dış duvarlarına yakın yerlerde durun, mümkünse dışına çıkın.
Binanın iç kısımlarındansa dış kısımlarına yakın yerlerde olmak çok daha
iyidir. Binanın dış çevresinden ne kadar içeride
olursanız, çıkış yolunuzun kapanma ihtimali o kadar artacaktır!
9. Aynen Nimitz yolundaki katlar arasındaki (yıkılan) blokların meydana
getirdiği gibi, deprem anında üst yolun yıkılmasıyla ezilen araçların içinde
bulunan insanlar ezilirler. San Francisco depreminin kurbanlarının hepsi
araçlarının içindeydiler. Hepsi öldü. Araçlarının dışına çıkıp, aracın yanına
uzanıp veya oturarak
kolaylıkla hayatta kalabilirlerdi. Ölen herkes eğer araçlarından çıkıp,
araçlarının yanına oturabilseler veya uzanabilselerdi yaşıyor olabilirdi.
Ezilen bütün araçların yanında-kolonların direkt olarak üzerine düştüğü
araçlar hariç- 3 feet yükseklikte boşluklar oluşmuştu.
10. Enkaz halindeki gazete ofislerini ve çok miktarda kâğıdın olduğu
ofisleri dolaşırken kâğıdın sıkışmadığını/ezilmediğini keşfettim. Kâğıt
yığınlarının/kümelerinin etrafında geniş boşluklar
bulunur/oluşur.
Her an depremle karşı karşıya olduğumuz ülkemizde depreme hazırlıklı olmalıyız. Binalarımızın depreme karşı güçlendirilmesini sağlamalıyız. Ev içindeki eşyaların deprem anında zarar vermemeleri için gerekli düzenleme ve sağlamlaştırmaları ivedilikle yapmalıyız. Her insan değerlidir.
| 
14.08.2008, 22:48
Benzer Konular