[Déjà Vu]

Kalbin Elektrik Sistemi !.AylinER

Aşağıda okuyacağınız kalbin elektrik sistemi ile ilgili açıklama, yazılı ve adresten alınmış ve ingilizceden türkçeye çevrilmiştir:
Kalp sürekli olarak çalışan daha çok pompayı andıran bir kasdır. Kalbin her atışı, kalp içindeki elektrik sinyalllerinin faaliyeti ile oluşmaktadır. Bu elektriksel aktiviteyi EKG ya da ECG diye adlandırılan elektrokardiyogram kaydetmektedir.

Her kalp atışı “SA nodu” (sinioatrial nodu) adı verilen kalbin atış hızını düzenleyen doğal bir cihaz gibidir ve bu doğal kalp pili kalbin sağ kulakçığının üst kısmında yerleşmiş olan özelleşmiş elektriksel hücre demetidir. Bu hücreler, kalp kaslarını ritmik olarak kasılmaları için harekete geçiren elektrik uyarılarını başlatırlar.

Kalbin atış hızını ayarlayan cihaz olarak da adlandırılan SA nodu, elektrik uyarıları üreten kısımdır. Bu uyarılar, kalbe yayılır ve kalpteki dört odacığın da doğru bir zamanlama ile büzülmesini sağlar. Yani, kalpteki sağ atriyum-kulakçık kan ile dolduğunda, elektrik sinyali sağ ve sol atriyumdaki tüm hücreler yayılır. Bu elektrik uyarısı kalbin diğer tarafına o kadar hızlı gider ki, tüm hücreler bir kerede atıyormuş gibi gözükür.

Kalp, çok sayıda ateşleme yapmaktadır. Her bir ateşleme özelleşmiş bir elektrik yolundan geçer ve kalbin kasılması için belirli bir sıra ya da şekilde kalbin dört odacığının kas duvarını uyarır. Önce üst odacıklar ya da kulakçıklar uyarılır. Bunu iki kulakçığın boşalmasını sağlayan küçük bir gecikme izler. Hareket eden akım, kulakçık ve karıncıklar arasındaki “AV nodu” (atriyoventriküler yumru) denilen bölgeye ulaştığında biraz yavaşlatılır.

EKG’de bu P ve Q dalgası aralığında gösterilmektedir. Buradan yayılan sinyaller, “His bundle” diye adlandırlan kalp karıncıklarının duvarında yerleşmiş olan dallar ya da liflere doğru yönelirler. EKG’de bu Q dalgası olarak gösterilmektedir.

Buradan da sinyal lifleri sağ ve sol dallar olmak üzere kalbin sağ ve sol karıncıklarının duvarlarındaki lifler olan Purkinje liflerine doğru akarlar. Ker iki kalp karıncıklarının duvarlarındaki hücrelere yayılan bu sinyallerle, her iki karıncık da tam olarak aynı anda olmasa da kasılırlar. Sağ karıncık sol karıncığa göre çok az bir zaman önce kasılır. EKG’de bu durum R dalgası olarak gösterilmektedir. S dalgası da sağ karıncıktaki aktiviteyi göstermektedir.

Kalbin sağ karıncığındaki kasılmalar, kanı pulmoner kapakçıktan ciğerlere pompalarken, aort kapakcığından tüm vücuda göndermektedir. Sinyaller bu şeklide yayıldığında, kalp duvarlarındaki kapakçıklar gevşer ve bir sonraki sinyali beklerler. Bu durum EKG’de K dalgası olarak gösterilmektedir. Bu anlatılan süreç, tekrar tekrar devam etmektedir.
****
Şimdi yukarıda açıklanan kalbin elektrik sisteminin işleyişi ile ilgili bilgilerden yararlanarak bazı noktaları inceleyelim… Kalpteki tüm hücreler, elektrik uyarısı, sinyali üretme kabiliyetine sahip olsa da, kalbin özel bir bölümü olan sinoatrial node kısaca SA nodu denilen kalbin sağ kulakçığındaki dokunun aslında kalbin tüm atışından sorumlu olduğu bulunmuştur.

Öyle ki bu özel bölümden tüm kalbe yayılan elektrik sinyaline bir çeşit “kalbin jeneratörü” denilmektedir. Bu tespite şöyle ulaşılmıştır; bir kasın çalışması için beyinden ya da omurilikten gelecek bir emre ihtiyaç vardır. Bu emir gerçekte sinir sistemi yoluyla iletilen bir elektrik sinyalidir.

Bilim insanları, kalbin dışarı çıkarıldığında gerekli kanın sağlanması durumunda, tüm sinir bağlantılarından ayrılsa bile attığını fark ettiklerinde, kalbin atmaya devam etmesinin kendi içerisindeki bir işleyişten kaynaklanacağını düşünürler ve bu olayı keşfederler.

Ayrıca, yukarıdaki kalbin içersindeki elektrik sistemini okurken ikinci dikkat çekici nokta da; jeneratörden yani SA’dan yayılan elektrik dalgası, küçük pompaları uyardıktan sonra bir başka doku düğümü olan AV yumrusunda çok kısa bir zaman bekletilir, yavaşlatılır ve ana jeneratör olan AS yumrusunda herhangi bir aksaklık olduğunda “yedek jeneratör” olarak AV yumrusu dediğimiz doku devreye girer. (Marshall Cavendish, The Illustrated Encyclopedia of The Human Body)

Her kalp hücresi farklı hızla atar ama çoğalıp birleştikçe toplu hareket eden bir doku oluşturur. Bu işleyişin bir üst boyutunda da aynı mekanizma söz konusudur ki bu; her ne kadar yukarıda açıklandığı üzere, kalp ayrı bir sistemle de çalışabilme kapasitesine sahip olsa da, böbreklerden beyne, atardamarlardan hormonel bezlere kadar iletişim içerisinde olduğu her noktada “Tüm Vücud” için gerekli tüm bilgilere sahip olarak hayati sıvıyı pompalayan, “Tüm Vücud” bilgisini kendinden açığa çıkarmak sureti ile de vücudda bilginin akışını sağlayan kaynaktır.

Hakikatimizi anlama yolunda beyin ve beynin işletim sistemi bizler için çok önemli bir bilgi kaynağıdır. Ancak, beynin derinliklerinde yol alırken karşımıza çıkan TEK vücudun çoklu sistemi içindeki bir diğer mekanizma olan “kalp” ve onun işletim sistemi de bir o kadar bizlere rehber olacaktır.