[TARZANO]

İsmet Paşa'nın Kürt Raporu
İsmet İnönü'nün yıllarca gizli kasalarda saklanan Kürt Raporu'yla Devletin “Kürt Politikası”na bakışı da ortaya çıktı. Gazeteci- yazar Saygı Öztürk'ün Doğan Kitap tarafından yayınlanan “İsmet Paşa’nın Kürt Raporu” adlı kitabı bu konudaki bilgileri de ilk kez günışığına çıkarıyor.


Yazar Emin Çölaşan “Raporun örneğini Saygı Öztürk’ten aldıktan iki gün sonra Uğur Mumcu bombalı saldırı sonucu öldürüldü” dedi ve bu trajik olayın ayrıntısı nı da “İsmet Paşa’nın Kürt Raporu” kitabının önsözünde yazdı.

1935 yılında Atatürk’ün emriyle Doğu ve Güneydoğu illerini, ilçelerini adım adım dolaşan dönemin Başbakanı İsmet İnönü'nün hazırladığı “çok gizli” rapor, 72 yıl sonra gün ışığına çıktı. İnönü’nün raporu üzerine başlatılan Umumi Müfettişlik uygulamasının da en çarpıcı raporları bu kitapta yer alırken, Türkiye’nin bugün tartıştığı tüm konuların 72 yıl önceki sorunlarla aynı olduğu anlaşılıyor..

"Devletin Derinliklerinde”, “Kasadaki Dosyalar”, “Kırcı 5-6-2 Tamam Reis”, “Madalyalı Mahkum”, “Sınır Ötesi Savaşın Kurmay Günlüğü” kitaplarının da yazarı olan Saygı Öztürk’ün, Doğan Kitaptan çıkan “İsmet Paşa’nın Kürt Raporu” kitabında Erzurum’dan Erzincan’a, Ağrı’dan Diyarbakır’a, Kars’tan Muş’a, Diyarbakır’dan Tunceli’ye, Van’dan Bitlis’e, devletin politikaları ilk kez bu kitapta ayrıntılarıyla açıklanıyor, 1935 yılı Türkiye’sinin ne durumda olduğu da gözler önüne seriliyor. İsmet Paşa’nın ünlü raporunda hemen her il’le ilgili değerlendirmeler yer alıyor.
İşte rapordan bazı bölümler:

- Ağrı'da Kürtlerin medenileşip, sükunet bulmaları bile kardır. Karaköse, hükümete bağlı bir Kürt şehridir. Erzincan Kürt merkezi olursa Kürdistan'ın kurulmasından korkarım.

- Iğdır'da Kürtlerin yerinden oynatılmasına ne lüzum, ne imkan vardır.

- Türklüğe hevesli bir Arap şehri olan Siirt'in doğuya naklini tercih ederim

- Van ve Erzincan'da acele olarak, Muş Ovası'nda tedricen ve Elazığ Ovası'nda kuvvetli Türk kitleleri vücuda getirmek zorundayız.

- Türklerle Kürtler aynı okulda okumalıdır. Bu Kürtleri Türkleştirmek için etkili olacaktır.

- "Diyarbakır, kuvvetli Türklük merkezi olmak için tedbirlerimizi kolaylıkla işletebileceğimiz bir olgunluktadır.

- "Düşman unsurlar içinde saldırgan olan teşkilat Kürt reisleri ve adamlarıdır. Fransız istihbarat zabitleri her istedikleri anda Kürt reislerini çeteler halinde memleketimize saldırtmağa muktedirdirler."

- "Mardin vilayetinden çıkarılacak Hıristiyan ve Arapların yerlerini Kürtler derhal dolduracaklardır. Bu hal bizim için pek zararlıdır.”

-"Siirt Türklüğe hevesli bir Arap şehridir. Hükümete yakın itaatkar halkı vardır. Havası gayet iyi olan Siirt susuz, pis bir trahom merkezidir. Siirt vilayetinde başlıca kuvvetimiz; idare merkezlerimiz, memurlarımız ve zabitlerimizdir. İdare merkezlerimiz çok kuvvetli olmalı. İcabında konulup kaldırılmak üzere özel adliye rejimi kurulmalıdır."

- "Bitlis, Hizan ve Mutki arasında suni olarak daima devlet kuvveti ile vücuda getirilmiş bir Türk merkezidir. Bitlis olmasaydı bizim onu yaratmamız gerekecekti."

- "Muş Ovası uzun süre boş kalmayacak, herhalde Kürtler yavaş yavaş dolduracaklardır."

- "Van halkı derlemedir. Bütün halkın ümidi devletin göstereceği ilgidedir. Sağlam bünyeli şarkta Cumhuriyetin çok önemli bir temeli olacaktır. Böyle bir temel Türk hakimiyeti için her bakımdan lazımdır."

- Malazgirt kadar bitkin ve fena bir yer güçlükle tasavvur edilebilir. Halbuki buranın, yeni temiz bir Türk şehri Türk merkezi olarak kurulması bizim için pek kıymetli olacaktır."

- "Kürtleri verimli topraklardan nereye göndereceğiz? Hudut üzerinde bulunan yerleri derhal Kürtlerle dolacak. Ağrı'dan geçici olarak gelen Kürtleri de bir yere gönderemeyiz. Sükunet bulmuş olmaları bile kafi bir kardır."

- "Bundan 10 sene sonra Sarıkamış'ın ordugahına askeri olarak ihtiyacımız olacağını zannediyorum."

- "Kars'ı ve Artvin'i bir an evvel soyup tahrip etmek fikrinde değil, bütün kuvvetimizle son ana kadar muhafaza etmek kararında olduğumuza içeriyi ve dışarıyı kesin olarak inandırmak mecburiyetindeyiz."

- "Erzurum'un kalkınmasını az senelerde temin edebilirsek, şimalde hududa karşı ve içeride Kürtlüğe karşı sağlam bir Türk merkezini yeniden kurmuş oluruz."

- "Az zamanda Erzincan'ın Kürt merkezi olmasıyla asıl korkunç Kürdistan'ın meydana gelmesinden kaygılanmak yerindedir."

- "Bütün seyahatimizde en iyi şey olarak, belki bütün Türkiye'de bu bakımdan birincidir; Samsun hususi idare bütçesini gördüm."

- "Türkler ve Kürtleri ayrı ayrı okutmakta yarar yoktur. İlk tahsili birlikte yapmalılar. Bu, Kürtleri Türkleştirmek için etkili olacaktır."

- Dersim Vilayeti'nin teşkili ile askeri bir idare kurulması ve Dersim ıslahının bir programa bağlanması lazımdır.

- Memur yetiştirecek büyük müesseseler güneyde yoktur. Orta mektebe girecekler içerisinde Kürtlerden de müracaat olursa, onları da reddetmemeliyiz.

[bayerezber]

Pek şaşırmadım dersem iyidir.Zaten genelde burada yer alan noktalarda katliamlar gerçekleştirilmiş,insanlar göçe zorlandırılmıştır.Ama halkıma olan inancım tamdır.Elbet güzel günleri yeşertmek ve var etmek için tekrardan canlanıp,haklarımızı geri alacağız.Paylaşımın için eyvallah arkadaşım.Güzel bir çalışma olmuş

[TARZANO]

Valla zaten asimilasyon insanlık suçudur.

Ben merak ediyorum acaba bu devlet kürtleri asimile etmek için bu kadar uğraşmış ya... kazanmak için uğraşsaydı ne olurdu?

Dünyanın başka bi yerinde acaba bi devlet birilerini asimile etmek için bu kadar uğraşmış mıdır?

sonuç:
Asimile olmadık, olmuyoruz, olmayacaz da. Çünkü Kürt kültürü asimile olmayacak kadar zengin, Kürt tarihi de asimile olmayacak kadar onurludur.

[twister]

Asimile etmek için izlenen politikalar hiç değişmiyor maalesef.Bir ırk,bir dil ve kültür yok edilemez..

[ali kemal]

asimilasyonun kolay olmayacağı burada anlaşılıyor. bundan vazgeçilmeli

Asimile Diye Birşey Söz Konusu Değil...Dersem?

[TARZANO]

mavera_mavera Nickli Üyeden Alıntı

Asimile Diye Birşey Söz Konusu Değil...Dersem?

saçmalamış olursun derim.

[novalgin]

bu devlet politikalarından tüm kesimler şikayetçi sadece Türkiye deki %3'lük kısım hariç

[pcicopat]

Gerçek olma ihtimali yüksek bir belge birde bildiğim kadarı ile İsmet paşa nın Kürt kökenli olduğudur ne kadar doğru bilemiyorum

[okanziya]

Asimilasyon insanlik sucudur.

[kelaynaklik]

ilginc bir belge, erzurumun yillar sonraki durumu onceden ongorulmus, diyarbekir icin devlet iyi plan yapamamis, dersimi nasil islah ederler ayri bir konu, rapor araplardan da bahsettigine gore sizce araplar ile kurtler -gucleri zayiflatmak amaci ile- karsi karsiya mi getirilmek istenmis?

[zerdüşt]

tek dil tek ırk tek bayrak bunu emekçi halkların birleşmesi ile yenebiliriz ancak emekçi kürt ve emekçi türk halkı.asimilasyonun çözüm olmadığı kesin ve bunun en büyük kanıtı ise hala kürtçe konuşuyor olmamızdır.ama dediğim gibi eğer emekçi halk bunun farkına varmaz ise ve olayı tam anlamı ile idrak etmez ise faşist devletin bu iğrenç çabaları devam edecektir.kürt ya da türk emekçisi bunu analdıkları ve ortak düşmanlarının farkına vardıkları zaman yenecektir.

[siphan_21]

Kürtler asla asimile olmaz ve olmayacakta

[GUNEY77]

Kurtlerin asimile olmamasini anlamis degilim.bin yililin uzerinde ne bir devet ne bir yasal kurumu olmus atalari MED'lerde kisa bir donem imparatorluk kurmus.20.yuzyilda guneyde kurt MuHABAT devleti kurulmus o da omurlu olmamis. kaldiki asimile veya kokten yok etmek icin bircok devlet ugrasmis birturlu ne asimile edebilmisler nede yok edebilmisler. acba kurtler, ulus olararak hayatta kalmalarini neye borclular!? engin sarp daglarina mi,sozlu kulturlerine mi,dengbejlerine mi ,inatciliklarina mi!? yoksa hepsine mi;!!?

[guco]

bu halk satılık değğil bedelleer öden miştir ödetilmiştir biz devamıza baş koymuşuuz

[Türk_kizi_58]

Ya Kürtler de Türk Boylarından biridir.Neyin asimilasyonu bu anlamıyorum.Kürtler de Türk'tür.Ortak tarih,ortak kültür ve ortak inançlara sahibiz.Ayrımcılığın anlamı ne?

[rodnoc]

İsmet İnönü bir faşisttir.

[oguzdre4m]

o günlerde bir çok isyan vardı hatta atatürk zamanında 50 tane asi kürt asıldı..bunları önlemek için bir politikadır bu..o günün şartlarına göre faşist olunması lazımdı...

[tijo2163]

E bu ülkede emekli-darbeci genareller dahil bir çok devlet erkanının dile gelmeleri, kürt sorununda yanlış yapıldığını belirtmelerinin temeli bu tür raporların var olduğu ve yıllarca"kırmızı çizgiler"e kapılıp toplumun sancılarının çizgilerle çözebileceğini zannetmeleri boşa değil..geçenlerde Can Dündar!ın da ortaya çıkarttığı Bülent Ecevit Arşivi de buna benzer verilerle dolu...demek ki kürt sorunun var olduğunu düşünsek de düşünmesekte ortadan kaybolan veya hokus pokusluk bir iş değil,bir diyalektiktir.Teşekkürler.

[tijo2163]

Türk_kizi_58 Nickli Üyeden Alıntı

Ya Kürtler de Türk Boylarından biridir.Neyin asimilasyonu bu anlamıyorum.Kürtler de Türk'tür.Ortak tarih,ortak kültür ve ortak inançlara sahibiz.Ayrımcılığın anlamı ne?

böyle bir bilgiyi nerden öğrendiniz hangi bilimsel verilere dayalı merak ediyorum?
ama ne şunu söyliyeyim, nasıl ki Türkler Kürtlerin bir kolu v.s. değilse aynı şekilde bir toplumun genel tarihi verileri içerisinde kendisini var eden bütün emareleri ile kürtlerde başlı başına kültürüyle,diliyle,siyasal, sosyal bütün özellikleriyle bir halktır.Sözün kısası kimse kimsenin kolu değil!-ki bunu eşit halkar üzerine dayalı bir kardeşlikten uzak bir ırkçı söylev olarak algılıyorum-

Ayrımcılık yok saymakla başlar! ben sana sen bir birey olarak benim için yok sun dediğim zaman sende doğal olarak hemen olmasa bile var olduğunu kanıtlamaya çalışırsın, bu örneği toplumlar nezdinde de ugulayabiliriz.

Şu an hatırlamıyorum ama bir düşünürün bir lafı vardı "kimlik aranıp bulunacak kadar değerli fakat bulunduktan sonra bırakılacak kadar değersizdir"