Toruna cip işçiye bayat ekmek
Funda Canoğlu
‘Kriz var’ diyen Deba patronu torununa cip alıyor. Fabrikasında çalışan işçi ise ucuz satılan bayat ekmekle hayatta kalmaya çalışıyor
Kriz var!’ Denizli Basma ve Boyama Sanayi Fabrikası (Deba) işçilerinin son günlerde en çok duyduğu söz. Ve bu sözü her duyduklarında ya işçi atılıyor ya da ücretlerinin ve fazla mesai paralarının yine ödenmeyeceğini öğreniyorlar. Ama krizde olduğunu söyleyen patron, doğum günü nedeniyle torununa cip alabiliyor. Peki, bu fabrikanın işçileri krizi nasıl yaşıyor? Bunu öğrenmek için işçi emeklisi annesiyle birlikte yaşayan Hakan Birgi’nin evine konuk oluyoruz.
Hakan Birgi 25 yaşında ve 1 yıldır Deba’da çalışıyor.
Hakan Birgi, patronun kriz gerekçesine inanmıyor. Birgi, fabrikada hemen hemen her gün TIR’lara mal yüklendiğini ve ayda 70 saat fazla mesaiye kaldıklarını anlatıyor. Buna karşılık mayıs ayından bu yana üç ayda bir sadece 100 YTL para alabilmişler: “Bir o kadar daha mesai ücretimiz içeride. Benim toplam 4 bin 500 YTL alacağım var. Ama bugün işi bırakmayı düşünsen dışarısı daha kötü, iş bulma olanağımız yok. Bari sigortamızı yatırıyorlar diye bekliyoruz.”
Sıra elektrikte
Kurban Bayramı öncesi yaptıkları iş bırakma eylemi sayesinde 200 YTL ödenmesini sağlamışlar. Bu, mayıs ayından bu yana aldıkları en fazla para olmuş.
Ellerine geçen paranın faturalara bile yetmediğini söyleyen Birgi, tüm ihtiyaçlarından kısıntıya gitmek zorunda kaldıklarını anlatıyor: “Art arda gelen zamlar nedeniyle doğal gazı yakmıyoruz. Akşamları evde battaniyeyle oturuyoruz. Telefonu kapattırdık ve bu gidişle sıra elektrikte. Şu an annemin emekli maaşı sayesinde ayakta durabiliyoruz.”
Patronun torununa cip
Hakan Birgi, krizin patronu etkilemediğini dile getiriyor: “Duyduğumuza göre patron torununa doğum günü hediyesi olarak 90 bin YTL’lik cip almış. Ama işçisine gelince ‘kriz var’.” Artan ekonomik sıkıntıların eşleri boşanma noktasına getirdiğine dikkat çeken Birgi, bu nedenle evlenmeyi 2 yıl daha ertelemiş. Birgi, geçtiğimiz seçimlerde AKP’ye oy vermiş ama buna pişman olmuş: “Hükümetin işçiyi düşünmesi lazım, fakat işçi kesimini hiç düşünen yok. Millet aç zaten. Denizli’de evlerin çoğu boşaldı. Çoğu köyüne geri dönüyor. İşçiden yana en ufak bir tedbir almıyorlar. Hepsini denedik seçimlerde. Artık kime oy vereceğimizi şaşırdık.”
Ev kira olsaydı intihar ederdim
17 yıl Menderes Tekstil’de 3 yıl da Gökhan Tekstil’de çalışarak emekli olan Hakan Birgi’nin annesi Şerife Birgi de, ev geçindirmenin giderek zorlaştığını söylüyor. Zamlarla birlikte soğukta kaldıklarını belirten Şerife Birgi, “Kapıdan faturanın birini alıyorum inince başkası gelmiş oluyor. Bir de ev kirası ödeseydik intihar ederdim herhalde” diye konuşuyor.
Oğlunun evlenmesi halinde köye dönme hayali kuruyor ama şimdilik gerçekleşmeyeceğini biliyor: “Düzenli maaş alamıyor. Bu zamanda işi bırakıp yeni bir iş bulmak kolay değil. Asgari ücreti de hiç artırmıyorlar. Ben bu evi alabilmek için kaç sene fabrikalarda çürüdüm. Eskiden ekmek aslanın ağzında derlerdi, sonra midesine indi dediler. Şimdi ne ağzı ne midesi, aslan falan kalmadı ortada; ekmeği bulmak imkansız hale geldi.”
Bayat ekmek arıyor
Şerife Birgin, aldığı emekli maaşıyla nasıl geçindiklerini şöyle anlatıyor: “Bakkala veresiye yazdırmak zorundayız. Neredeyse 5 haftadır pazara çıkmadık, köyden getirdiklerimizle idare etmeye çalışıyoruz. Ucuz bayat ekmek satan yerleri araştırmaya başladık. Bari oradan biraz kısalım diye.”
Şerife Birgi, Başbakan’a tepkili: “Başbakan mı diyor bu işçiye para vermeyin diye, merak ediyorum. Seçimlerde milletvekili seçiyoruz ama ben daha Denizli milletvekili kimdir bilmem. Şimdi çıkıp gelse tanıyamam. Kendini tanıtmayan, şehrin sorunlarını bilmeyen kişileri seçip gönderiyoruz. Seçimlerde bütün partileri denedim. Bir dahaki sefere boş oy atmayı düşünüyorum.” (Denizli/EVRENSEL)
Deba’dan 1000 işçi atıldı
TEKSİF’in örgütlü olduğu Deba’da da son bir yılda kriz gerekçesiyle işçi sayısı 1800’den 800’e kadar düştü. Bu durum, sadece Deba’da değil Denizli genelinde tüm fabrikalarda yaşanıyor. Bursa ve Adana’yı da geride bırakarak İstanbul ve Ankara’dan sonra krizden etkilenen 3. il olan Denizli’de bugüne kadar 31 fabrika kapandı. 2002 yılında 55 bin civarında olan sigortalı çalışan sayısı ise 2008 sonu itibariyle 45 bine düştü. İşten atılan 10 bin işçinin büyük kısmını tekstil işçileri oluşturuyor. Tekstili mermer, metal ve diğer işkolları takip ediyor. Çalışmayı sürdüren fabrikalar ise işçilerin haklarını gasp etmek için harekete geçmiş durumda.
[Üye Özel | Für Mitglieder | For Members]